Czechy, nasi najbliżsi sąsiedzi, są dosłownie na wyciągnięcie ręki. Chętnie je odwiedzamy, jednak warto zadać sobie pytanie: czy równie dobrze znamy ich literaturę? Na szczęście wiele dla popularyzacji czeskiej kultury w Polsce zrobili m.in. Mariusz Szczygieł, Aleksander Kaczorowski i Mariusz Surosz. A dziś (04.05) licznie zgromadzonym w Centrum Aktywności Lokalnej słuchaczom UTW, w ramach „Dyskusyjnego Klubu Książki do Południa”, o historii i współczesnej literaturze czeskiej opowiedziała Klaudia Lutosławska-Nowak. Spotkanie miało formę barwnej opowieści, wzbogaconej prezentacją o charakterze historyczno-literackim. Prelegentka rozpoczęła od początków piśmiennictwa czeskiego, przywołując działalność Cyryla i Metodego oraz kronikarza Kosmasa. Następnie omówiła okres wojen husyckich i postać Jana Amosa Komeńskiego, by przejść do czasu odrodzenia narodowego (1773–1848), kiedy to dzięki wysiłkom językoznawców i pisarzy odrodził się język czeski w literaturze i nauce. W dalszej części wykładu przedstawiono najważniejszych twórców XX wieku, których dzieła na trwałe weszły do kanonu literatury światowej. Wśród nich znaleźli się Franz Kafka – autor „Procesu” i „Przemiany”, Bohumil Hrabal – twórca „Służyłem królowi Anglii”, Jaroslav Hašek – autor kultowego „Dobrego wojaka Szwejka”, a także Milan Kundera, znany m.in. z „Żartu” i „Nieznośnej lekkości bytu”. Szczególne miejsce w czeskiej literaturze zajmuje Jaroslav Seifert – poeta i laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1984), którego twórczość łączy wrażliwość poetycką z refleksją nad historią i losem człowieka. Uczestnicy spotkania poznali również sylwetki innych ważnych autorów, takich jak Ota Pavel czy Josef Škvorecký, a także współczesnych pisarzy, m.in. Radkę Denemarkovą, Biancę Bellovą, Petrę Hůlovą, Marka Šindelkę czy Jáchyma Topola.
Na zakończenie przybliżono najważniejsze czeskie nagrody literackie, w tym prestiżową Nagrodę Magnesia Litera, przyznawaną od 2002 roku.
Wykład był interesującą podróżą przez historię i współczesność literatury czeskiej – od średniowiecznych kronik po najnowszą prozę – i stanowił inspirację do sięgnięcia po dzieła naszych południowych sąsiadów.
moderatorka Klaudia Lutosławska-Nowak
DKK w Kłodzku
